सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी नाशिकची पाणी आरक्षणाची मागणी २५ टक्क्यांनी वाढली; ८,००५ MCFT चा प्रस्ताव

नाशिक : आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिक शहराच्या पाणी नियोजनाला वेग आला असून, महापालिकेने वार्षिक पाणी आरक्षणात वाढ करण्याची मागणी केली आहे. मागील वर्षी मंजूर झालेल्या ६,४०० दशलक्ष घनफूट (MCFT) पाणी आरक्षणाच्या तुलनेत यंदा ८,००५ MCFT पाण्याची मागणी करण्यात आली आहे. त्यामुळे पाणी आरक्षणाच्या प्रस्तावात सुमारे २५ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. सिंहस्थासाठी देशभरातून मोठ्या संख्येने भाविक नाशिकमध्ये येण्याची शक्यता लक्षात घेऊन शहराच्या नियमित गरजांसोबतच अतिरिक्त पाण्याचे नियोजन करण्यावर प्रशासनाचा भर आहे.

सिंहस्थासाठी अतिरिक्त पाण्याची गरज

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी प्रशासनाकडून विविध पायाभूत सुविधांची तयारी सुरू आहे. रस्ते, वाहतूक, स्वच्छता, आरोग्य सुविधा, भाविकांची निवासव्यवस्था आणि पाणीपुरवठा या सर्व बाबींचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे. कुंभमेळ्याच्या कालावधीत शहरात भाविकांची संख्या वाढणार असल्याने पिण्याचे पाणी, सार्वजनिक स्वच्छतागृहे आणि इतर सुविधांसाठी अतिरिक्त पाण्याची आवश्यकता भासणार आहे.

याच पार्श्वभूमीवर नाशिक महानगरपालिकेने वार्षिक पाणी आरक्षणाची मागणी वाढवली आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, कुंभमेळ्यासाठी सुमारे ६३५ MCFT अतिरिक्त पाण्याची मागणी करण्यात आली आहे. त्यामुळे नियमित शहराची गरज आणि सिंहस्थासाठी आवश्यक असलेले अतिरिक्त पाणी यांचा समतोल राखणे प्रशासनासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.

६,४०० वरून ८,००५ MCFT पर्यंत मागणी

मागील वर्षी नाशिक शहरासाठी ६,४०० MCFT पाणी आरक्षण मंजूर झाले होते. यंदा महापालिकेने ८,००५ MCFT पाण्याची मागणी केली आहे. दोन्ही आकड्यांतील फरक १,६०५ MCFT इतका असून, ही वाढ सुमारे २५.१ टक्के आहे.

ही वाढ दैनंदिन पाणी वापरातील वाढ नसून वार्षिक पाणी आरक्षणाच्या प्रस्तावातील वाढ आहे. त्यामुळे शहरातील नागरिकांना दररोज २५ टक्के अधिक पाणी मिळणार आहे, असा याचा अर्थ होत नाही. प्रत्यक्ष पाणीपुरवठा उपलब्ध जलसाठा, मंजूर आरक्षण, वितरण व्यवस्था आणि प्रशासनाच्या नियोजनावर अवलंबून असेल.

नियमित नागरिकांच्या गरजांनाही प्राधान्य

सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी अतिरिक्त पाणी उपलब्ध करून देताना नाशिकच्या नियमित नागरिकांच्या पाणीपुरवठ्यावर परिणाम होणार नाही, याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. शहरातील निवासी भाग, रुग्णालये, शैक्षणिक संस्था, व्यावसायिक आस्थापना आणि सार्वजनिक सुविधांना नियमित पाणीपुरवठा मिळणे महत्त्वाचे आहे.

त्यामुळे पाणी आरक्षणासोबतच उपलब्ध जलसाठ्याचे नियोजन, पाणी वितरणातील गळती रोखणे, जलवाहिन्यांची क्षमता तपासणे आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर यांसारख्या उपाययोजनांनाही महत्त्व राहणार आहे. वाढत्या मागणीचा विचार करून भविष्यातील गरजांसाठीही पाणी व्यवस्थापनाची तयारी करावी लागणार आहे.

अंतिम मंजुरीकडे लक्ष

महापालिकेने वाढीव पाणी आरक्षणाची मागणी केल्यानंतर आता या प्रस्तावावर प्रशासनाकडून कोणता निर्णय घेतला जातो, याकडे लक्ष लागले आहे. प्रस्तावित मागणी आणि प्रत्यक्ष मंजूर होणारे आरक्षण यामध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे अंतिम मंजुरीनंतर उपलब्ध होणाऱ्या पाण्याचे प्रमाण आणि त्याचे वितरण याबाबत अधिक स्पष्टता येणार आहे.

सिंहस्थ कुंभमेळा हा नाशिकसाठी मोठ्या प्रमाणावर नियोजनाची गरज असलेला धार्मिक सोहळा आहे. या काळात भाविकांना पुरेसे पाणी उपलब्ध करून देण्याबरोबरच स्थानिक नागरिकांच्या दैनंदिन गरजाही पूर्ण कराव्या लागणार आहेत. त्यासाठी पाणी आरक्षण, साठवणूक, वितरण आणि पर्यायी व्यवस्था यांचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.

एकूणच, सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिकच्या वार्षिक पाणी आरक्षणाच्या मागणीत झालेली वाढ शहराच्या आगामी पाणी नियोजनाच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहे. ८,००५ MCFT च्या प्रस्तावाला अंतिम मंजुरी मिळते का आणि कुंभमेळ्याच्या काळात पाणीपुरवठ्याचे नियोजन कशा प्रकारे केले जाते, याकडे आता नाशिककरांचे लक्ष लागले आहे.